Czy fruktoza jest szkodliwa?

Co to jest fruktoza? 

Jest to cukier prosty, w stanie wolnym występujący naturalnie m.in. w owocach i miodzie. Razem z glukozą (glukoza + fruktoza w proporcji 1:1) tworzy sacharozę (główny składnik cukru spożywczego).

Co to jest syrop wysokofruktozowy? 

Jest to ciecz otrzymywana z kukurydzy, przetworzonej na skrobię kukurydzianą. W syropach fruktozowych proporcja glukoza : fruktoza zawsze jest na korzyść fruktozy (np. 55%, 90%).

Czy syrop glukozowo-fruktozowy i fruktozowo-glukozowy to ta sama substancja?

Nie, to dwa różne syropy różniące się zawartością (proporcją glukoza : fruktoza). Niestety w Polsce nadal brak jest konsekwencji w nazewnictwie i często obydwie substancje funkconują pod nazwą ‚syrop glukozowo-fruktozowy’.

Czy fruktoza jest zdrowa?

Fruktoza kojarzy się z owocami, spożycie nie powoduje takich skoków glukozy we krwi, uważana jest więc za ‚lepszy’, ‚zdrowszy’ odpowiednik, ale nie jest to prawdą.

Dlaczego fruktoza jest polecana jako zamiennik glukozy dla osób z cukrzycą?

Fruktoza w porównaniu do glukozy ma:

  • niższy indeks glikemiczny niż glukoza,
  • jest dwa razy słodsza niż sacharoza (można podać mniej z takim samym efektem),
  • do jej metabolizmu niepotrzebna jest insulina, która reguluje stężenie glukozy we krwi.

Jak reaguje organizm po spożyciu fruktozy? 

Cukier ten jest inaczej (to nie znaczy lepiej) przetwarzany przez organizm, ponieważ omija pewne szlaki metaboliczne i w całości przetwarzany jest na trójglicerydy, z których następnie powstaje tkanka tłuszczowa. Zjedzenie produktu o wysokiej zawartości fruktozy nie zwiększa ilości leptyny (substancja związana z regulacją apetytu) i nie powoduje zahamowania łaknienia, co stanowi jeszcze większe zdrowotne zagrożenie. Fruktoza omija etap kontrolny typowego dla glukozy szlaku metabolicznego, pozwala to na pobudzenie szlaków, prowadzących do nasilenia syntezy kwasów tłuszczowych. W konsekwencji dochodzi do wzrostu stężenia lipidów, co może prowadzić np. do stłuszczenia wątroby.

Czy fruktoza jest zdrowsza od glukozy? 

Nie, ponieważ cukier ten jest inaczej przetwarzany przez organizm: omijanie szlaków metabolicznych oraz brak regulacji apetytu po spożyciu fruktozy stanowi większe zdrowotne zagrożenie. 

Czy to oznacza, że owoce i miód są niezdrowe?

Fruktoza w owocach i miodzie związana jest z innymi substancjami, a to zmienia postać rzeczy. W syropie występuje w czystej, łatwo dostępnej postaci. Dodatkowo owoce i miód zawierają poza cukrami szereg cennych dla naszego organizmu substancji. Miód może być niezdrowy, ale z innych przyczyn- przeczytacie o tym tu.

Czy mogę spożywać miód i owoce w dowolnej ilości? 

Nikt nie zachęca do jedzenia owoców i miodu w nieograniczonych ilościach, mówi się o 1-2 porcjach dziennie, raczej w pierwszej połowie dnia, a osoby otyłe powinny wręcz ograniczać spożycie. Miód jest produktem wysokokalorycznym, 100 gram dostarcza 315 kcal.

Czy spożywając regularnie duże ilości fruktozy mogę przytyć?

Tak, ponieważ obecność większych ilości fruktozy w diecie może prowadzić do zaburzenia odczuwania głodu i sytości. Fruktoza nie pobudza wydzielania insuliny i leptyny (wpływ na ośrodek sytości, hamowanie pobierania pokarmu), dlatego długotrwałe stosowanie diety dostarczającej większych ilości tego cukru, może przyczyniać się do wzmożonego pobierania pokarmu, zaburzeń regulacji gospodarki energetycznej, a w konsekwencji do przyrostu tkanki tłuszczowej.

Jakie konsekwencje zdrowotne może mieć regularne spożywanie fruktozy i syropu fruktozowego? 

Oddziaływanie syropu na organizm nie jest do końca przebadane (badania długoterminowe), natomiast wiadomo, że regularna konsumpcja produktów słodzonych fruktozą lub syropami wysokofruktozowymi nie jest korzystna dla organizmu. Jego spożycie może prowadzić do: rozwoju otyłości, zwiększenia ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki lipidowej, chorób układu sercowo-naczyniowego, dny moczanowej, kamicy nerkowej oraz niektórych nowotworów.

Czy spożywanie syropów wysokofruktozowych może doprowadzić do chorób wątroby?

Przypuszcza się, że spożycie produktów zawierających syrop wysokofruktozowy, poprzez nasilenie syntezy tłuszczu w wątrobie, sprzyja występowaniu niealkoholowego stłuszczenia wątroby (a w skrajnych przypadkach do rozwoju niewydolności wątroby i raka wątrobowokomórkowego).
 
Czy po spożyciu dużych ilości syropu fruktozowego mogę mieć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego?
 

Tak, stwierdzono iż modyfikacja diety z eliminacją pokarmów zawierających duże ilości fruktozy lub fruktozę w nadmiarze w stosunku do glukozy, może skutkować redukcją objawów zespołu jelita drażliwego.

Czy dzieci mogą spożywać fruktozę oraz syropy fruktozowe?

Produkty wysoko przetworzone nie są zalecane dla dzieci i niemowląt. Spożywanie wysokich dawek fruktozy może niepotrzebnie obciążać organizm oraz przyczyniać się do rozwoju wielu chorób w tym otyłości. Ponad to, zwłaszcza u dzieci mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla zespołu jelita drażliwego.

Czy mogę spożywać fruktozę i syrop fruktozowy w ciąży oraz karmiąc piersią?

Wszystkie produkty wysoko przetworzone nie są zalecane kobietom w ciąży i karmiącym, ale jednorazowe / okazjonalne spożycie produktów zawierających syrop fruktozowy nie powinno być niebezpieczne dla zdrowia.

Skąd mam wiedzieć, że spożywam za dużo fruktozy?

Konsumpcja jednej szklanki (250-300 g) produktu słodzonego syropem wysokofruktozowym (np. napoje typu cola) często stanowi całodobową dopuszczalną ilość cukrów prostych w diecie

Dlaczego fruktoza jest gorsza od sacharozy, skoro sacharoza = fruktoza + glukoza? 

Wchłanianie fruktozy jest najefektywniejsze przy równych ilośœciach glukozy i fruktozy w śœwietle jelita. W sytuacji nadmiaru fruktozy względem glukozy, może dochodzić do niecałkowitej absorpcji fruktozy i jej przechodzenia do dalszych części przewodu pokarmowego, z następowym rozwojem metabolizującej ją flory bakteryjnej (zmiany w składzie i liczebności flory mogą być niekorzystne). 

Jaka ilość fruktozy może spowodować negatywne skutki dla organizmu?

Niekorzystne efekty metaboliczne obserwowano najczęściej przy udziale syropu wysokofruktozowego w diecie na poziomie 35 – 65 % składu diety.

Jakie produkty mogą zawierać fruktozę i syrop fruktozowy?

Substancje te dodawane są obecnie nie tylko do napojów i słodyczy, ale także do wielu produktów powszechnie utożsamianych z prawidłowym sposobem żywienia (np. mleczne napoje fermentowane). Znajdziemy je też w wędlinach, daniach typu fast-food i wielu innych wyrobach, nie kojarzonych ze smakiem słodkim.

Dlaczego producenci stosują syropy fruktozowe?

Jest to tańsze, łatwiejsze, bardziej wydajne, a niektóre produkty spożywcze z dodatkiem syropów są bardziej atrakcyjne sensorycznie. Fruktoza stosowana jest również w produktach dla osób chorych na cukrzycę.

  • Doktor Aniu! Dziękuję za Twoją stronę i tu i na FB! Postów oczekuję z niecierpliwością, ale czytam je z przerażeniem, jak mało jeszcze wiem(y) o tym, czym nas regularnie podtruwają… Dzięki Tobie już wiem, z czego rezygnować! Pozdrawiam serdecznie! 🙂

    • doktorania

      Bardzo się cieszę i zapraszam do czytania! Pozdrawiam!