sorbety

Porównanie lodów – sorbety.

Przedstawiam Wam małe porównanie – sorbety, które obecnie można kupić w sklepach. Mam nadzieję, że pomoże Wam wybrać ulubiony produkt.

Składniki:

Häagen-Dazs (HD) cytryna: woda, cukier, sok cytrynowy odtworzony z zagęszczonego soku cytrynowego 15%, suszony syrop glukozowy, pektyny naturalny aromat cytrynowy.

Grycan cytryna: woda, cytryny – 25%, cukier, stabilizatory i zagęstniki (pektyna, guma guar, guma ksantanowa, mączka chleba świętojańskiego), glukoza, ziemniaczany syrop glukozowy.

Grycan truskawka: truskawki – 45%, woda, cukier, glukoza, ziemniaczany syrop glukozowy, stabilizatory i zagęstniki (guma guar, guma ksantanowa, mączka chleba świętojańskiego), regulator kwasowości (kwas cytrynowy).

Zielona budka (ZB) truskawka: truskawki 47%, woda, cukier, glukoza, syrop glukozowy, zagęszczony sok cytrynowy, stabilizatory (guma guar, karagen).

Grycan w porównaniu do HD.

Grycan ma więcej (teoretycznie bezpiecznych) substancji zagęszczających ale też więcej owoców i to nie średnio wartościowego soku tylko po prostu owoców. Zawartość cukru podobna, chociaż w Grycanie cukier na 3 miejscu, w HD już na 2. Cena ok 10 pln (Grycan), ok. 24 pln (HD) za 500ml.

Grycan w porównaniu do ZB.

Skład wygląda podobnie (zawartość truskawek i cukru zbliżona) z małym ALE: w lodach Grycana obecny jest kwas cytrynowy (w ZB sok cytrynowy a więc lepiej) ale za to brak karagenu (w ZB jest). Karagen jest zagęstnikiem o nadszarpniętej reputacji. Teoretycznie bezpieczny, wg niektórych autorów uznany za szkodliwy. Poczekamy, zobaczymy.

Mój komentarz.

Ponieważ większość sorbetów ma podobną zawartość cukru (średnio 21 – 24 g na 100 g produktu, czyli ok. 5 łyżeczek na ok. pół szklanki) skupię się na pozostałych składnikach z zaznaczeniem, że chętniej wybieram:

owoce (cukier 'naturalny’) > cukier > glukoza > syropy > fruktoza 'sztuczna’.

Generalnie unikałabym zagęstników. To nie są składniki niezbędne w standardowej diecie, a zdarzają się alergie i 'atrakcje’ pokarmowe.
Akurat sorbety to coś, co bardzo łatwo można zrobić samemu (ulubione owoce np. banany bio, truskawki zmiażdżyć, zmieszać zamrozić, koniec), zwłaszcza, że formy do robienia lodów są łatwo dostępne w sklepach.

Jeśli lubicie i często wybieracie sorbety, spróbujcie zrobić je w domu zamiast kupować – taniej i dużo zdrowiej (super pomysł zwłaszcza dla dzieci, starszak może zrobić lody samemu – rozgniata banany widelcem, wkłada do formy itd.).

Jeśli musicie kupić: kochacie sorbety i stać Was na HD? Może lepiej wybrać właśnie propozycję bez gumy guar i ksantanowej. Jecie sporadycznie i budżet nie pozwala? Kierowałabym się smakiem i samopoczuciem po spożyciu (zagęstniki), pamiętając o tym, że nie wszystkie substancje pochodzenia naturalnego są zdrowe i / lub obojętne dla organizmu.

Jeszcze kilka uwag o sorbetach 'naturalnych’ z popularnych ostatnio 'domowych lodziarni’- trzeba dowiadywać się jaki jest skład! Kogo nie zapytam, prawie wszyscy producenci dodają pektyny (czy coś jeszcze?) i słodzą fruktozą. Czy takie sorbety są bardziej wartościowe? Te zawierające dużo owoców i mało bajerów są fajne ale szczerze? Ja wolę mały dodatek zwykłego cukru zamiast dosypki fruktozy.

Jakie są Wasze ulubione sorbety? Koniecznie sprawdźcie jaki mają skład w porównaniu z wymienionymi!

Czy istnieją zamienniki cukru?

Całą dyskusję o zamiennikach można sprowadzić do jednego banalnego stwierdzenia: słodkie to słodkie. Brązowy, trzcinowy, z czegoś tam, taki, siaki, mający mniej lub więcej kcal, większy lub mniejszy IG – to nadal cukier i / LUB nadal towarzyszy nam słodki smak oraz budowanie złego nawyku (zwłaszcza u dzieci).

Nie bądźmy hipokrytami.

Potrzebujemy cukru, cukier uzależnia. Prawie każdy lubi częściej lub rzadziej zjeść coś słodkiego ale (nie oszukujmy się!) nie potrzebujemy go AŻ TYLE. Czy wiecie, że obecnie zjadamy go 10 x więcej niż 100 lat temu?!

Może jednak warto jeść węglowodany złożone i nie mieć napadów głodu czyli ataków cukrowych – organizm bardzo tego nie lubi!

Wyobraźmy sobie, że…

Wyobraźmy sobie, że węglowodany złożone są jak döner kebab, natomiast organizm jest jak kebab-mistrz (gość od krojenia i nakładania): przyjeżdża taki wielki döner (kawał mięsa), wrzuta na pionowy rożen, następnie elegancko opieczony jest spokojnie porozdzielany przez mistrza (organizm) jak komu co potrzeba w danej chwili i wszyscy są zadowoleni. Mamy tu kulturalne rozdawnictwo – każdy czeka grzecznie w kolejce, nie ma bijatyk ani przepychanek. Każdy klient ma inne potrzeby: przychodzi taki mózg i prosi kebab + pitę (duża płaska bułka), a układ pokarmowy chce do tego surówkę, a wątroba woli np. rollo (naleśnik) itd.

A co się dzieje jak nażrecie się cukru? Wyobraźcie sobie, że organizm czeka na mięso, a tu wjeżdża mu nagle na kwaterę 500 gotowych do sprzedania, zawiniętych w folię durumów (w tej roli wystąpi dziś cukier) z majonezem (niestety) i robi się bałagan, wszyscy się wkurzają bo ten prosił z sosem jogurtowym małą porcję, ten więcej ale z keczupem i nie w tej kolejności, ten bez surówki, a tamten bez sosu, bułka, naleśnik, fryty itd. A tu dupa – nie ma! Jest 500 z majonezem i coś z tym trzeba zrobić. A jeszcze tkanka tłuszczowa coś szmugluje na boku (bo ktoś nażarł się fruktozy) i już w ogóle wszyscy są wściekli. Na pomoc wpada straż miejska (insulina), robi porządek i niby wszystko wraca do normy ale tylko pozornie. Nikt bowiem nie lubi jak przy jedzeniu sterczy mu nad głową jakiś gościu i liczy kalorie czy wręcz komentuje, że zabijasz zwierzęta i że obok jest kebab wegetariański, też dobry tylko lepszy.

A jak koniecznie trzeba dodać czegoś słodkiego?

Nie mam zaufania do sztucznych substancji i różnych 'wynalazków XX wieku’. Jeśli nie muszę – nie stosuję erytrolu i innych 'oli’, bo nawet po teoretycznie zdrowym ksylitolu spożytym w nadmiarze (dla każdego to inna ilość) mogą wystąpić problemy z układem pokarmowym, a nieprzyjaciele mojego układu pokarmowego są moimi nieprzyjaciółmi. Sporadycznie – nie ma sprawy. Nie macie sensacji po ksylitolu? Super, ja niestety mam. Ale podkreślam – wszystko jest dla ludzi, jeśli są to rozsądne ilości i nic Wam nie dolega.

Nie mam zaufania do słodzików typu aspartam, nie przekonuje mnie fakt, że tylko szczury miały drobne problemy typu nowotwór po spożyciu jakiejś tam ilości ale tak naprawdę to ktoś się pomylił i nie szczury tylko króliki i nie po aspartamie a po kremie.

Absolutnie nie polecam stosowania fruktozy (więcej o tym tu) i syropów cukrowych (pisałam o tym tu).

Co robić?

Jestem zwolennikiem rozwiązań naturalnych i lokalnych. Jeśli muszę coś posłodzić – używam naturalnego miodu z Polski lub owoców (świeżych najlepiej lokalnych lub suszonych najlepiej bez siarki). Jak trzeba dać cukier – daje minimalną (!) ilość CUKRU. Oczywiście najkorzystniej nierafinowanego, ale nie bądźmy idiotami, myśląc że trzcinowy nierafinowany jest zdrowy wiec można sypać więcej. Cukier to cukier! Nierafinowanym niedoborów nie uzupełnisz. Chyba, że jesz na tony ale wtedy pal licho niedobory bo wczesnej umrzesz na zespół metaboliczny.

Jeśli ktoś kocha nowości i mody – można na co dzień stosować syrop z agawy, klonowy, stewię itp. itd. dopóki mieszkamy w miejscu gdzie to rośnie. Absolutnie nie twierdzę, że to fatalne produkty – przeciwnie! Nie ma nic złego w różnorodności i probowaniu nowych smaków ale wprowadzanie odległych smakołyków jako standard nie zawsze jest dobrym pomysłem.

Tak na marginesie, tak właśnie jest z oliwą z oliwek. Gardzimy rodzimym polskim rzepakiem, z którego tłoczony jest jeden z najzdrowszych olejów na świecie ale chętnie kupujemy oliwę zakładając, że kuchnię śródziemnomorską mamy już 'załatwioną’. Wszystko fajnie, ale tamci od oliwy jedzą też przy okazji ryby itd. na tony i mogą sobie pozwolić na obecność takiego a nie innego tłuszczu na stole non stop – to ich lokalny produkt. My już niekoniecznie.

Próbujcie lokalnych, domowych rozwiązań w roli dosładzaczy: miodu, owoców i ich przetworów bez cukru np. powideł śliwkowych, dżemów itp., a tam gdzie trzeba cukru – minimalnej jego ilości.

A może spróbować czegoś nowego…?

Zachęcam też do zmiany sposobu postrzegania cukru – zamiast szukać zamienników, może warto pomyśleć o zmianie sposobu myślenia…? Czy bezwzględnie 'musi być słodkie’?

Odzwyczajenie się od słodkiego smaku nie jest proste. Uważam, że trzeba robić to bardzo powoli, stopniowo i bezstresowo.

Przykładowo: pijesz kawę z 2 łyżeczkami cukru? Nasyp jutro kilka – kilkanaście ziarenek (!) cukru mniej ale nie mów tego mózgowi, czyli wizualnie nadal 2 łyżeczki. I tak przez kilka dni- nie skapnie się, mowię Ci. Później jeszcze kilka ziarenek mniej – sam/a oceń tempo.

Nie martw się, że to potrwa kilka tygodni czy miesięcy, to nic w skali roku czy lat – 365 kaw z cukrem to kilka kg, a przecież nie pijesz jednej dziennie…? Podobnie z herbatą, ciastem, czekoladą, musli na śniadanie itp. itd.

Z dziecięcymi tematami też można sposobem – żre tylko owocowe jogurty? Zamiast samego badziewia z 5 łyżeczkami cukru i barwnikiem z owadów kup naturalny i dodaj trochę do tego owocowego, stopniowo (!) dodawaj coraz więcej naturalnego. A może zamiast owocowego spróbuj samego naturalnego – dodaj 0.5 (lub 1) łyżeczki miodu (naturalnego z Polski)?

Co Ci szkodzi spróbować…?

 

Ps. Zupełnie inaczej jest w przypadku uprawiania sportu (trzeba zbilansować ilość wedle zapotrzebowania) oraz współistniejącej choroby czy sporej nadwagi. Jestem zwolennikiem wybierania mniejszego zła, trzeba jakoś się ratować (tym co kto ma pod ręką biorąc pod uwagę względy finansowe i dostepnosc produktu) zamiast biadolić!

Słodkie napoje- pić czy nie pić?

Jaka jest wartość odżywcza przeciętnego napoju słodzonego cukrem?

Napoje gazowane słodzone cukrem, poza wodą oraz tzw. pustymi kaloriami, zwykle nie wnoszą do diety innych wartościowych składników odżywczych.

Ile cukru zawierają napoje słodzone?

Zawartość cukru w napojach słodzonych waha się zwykle od ok. 6 – 13 g na 100 mL, przeciętnie ok. 10 g / 100 mL, zatem szklanka napoju zawiera od ok. 15 do 32.5 g cukru (3 – 6.5 łyżeczek cukru), przeciętnie 25 g (5 łyżeczek cukru). Ilość cukru w napoju można łatwo obliczyć samemu.

Co to są napoje typu 'cola’?

Są to napoje, w których występuje dodatkowo substancja barwiąca (najczęściej karmel), kofeina oraz kwas fosforowy, pełniący funkcję regulatora kwasowości.

Dla kogo nie jest polecane nadmierne spożycie kwasu fosforowego i dlaczego?

Dodatek kwasu fosforowego do środków spożywczych jest szczególnie niewskazany dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób starszych (zagrożonych osteoporozą), gdyż zaburzenia w stężeniu fosforanów we krwi są ściśle sprzężone ze zmianami stężenia wapnia.

Kto nie powinien spożywać nadmiernych ilości kofeiny?

Przede wszystkim kobiety w ciąży oraz dzieci i młodzież. W organizmie kobiet ciężarnych metabolizm kofeiny jest znacznie wydłużony, a kofeina i jej metabolity swobodnie przechodzą przez łożysko do płodu. Z tego powodu kobietom w okresie ciąży zaleca się ograniczenie spożycia kofeiny. Kontrola ilości kofeiny zalecana jest także w diecie dzieci i młodzieży, przede wszystkim z uwagi na jej oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy, znajdujący się w okresie intensywnego wzrostu i dojrzewania, a także gospodarkę wapniową w organizmie oraz czas snu.

Dlaczego osoby z dolegliwościami żołądkowymi nie powinny spożywać napojów gazowanych?

Dwutlenek węgla, który dostaje się wraz z napojem do przewodu pokarmowego, jest czynnikiem ryzyka choroby refluksowej żołądkowo-przełykowej, a niskie pH powoduje nasilenie objawów tej choroby.

Co to są napoje typu 'light’?

Są to napoje, w których częściowo lub całkowicie zastąpiono cukier przez dozwolone substancje silnie słodzące, np. aspartam i/lub acesulfam K.

Dla kogo przeznaczone są napoje typu 'light’?

Podstawowymi odbiorcami napojów „light” są diabetycy oraz osoby odchudzające się lub kontrolujące swoją wagę przez ograniczenie cukru.

Jakie skutki może mieć częste spożywanie słodzonych napojów?

Wysokie spożycie słodzonych napojów np. gazowanych najczęściej łączone jest z ryzykiem wystąpienia otyłości, ze względu na wysoką zawartość cukrów prostych. Prawdopodobnie zwiększa również ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Cukry proste oraz kwasy z tych napojów mogą sprzyjać rozwojowi próchnicy zębów. Dwutlenek węgla jest czynnikiem ryzyka choroby refluksowej żołądkowo-przełykowej. Nie można wykluczyć również związku pomiędzy spożyciem słodzonych napojów gazowanych a ryzykiem chorób układu krążenia, nowotworów złośliwych i osteoporozy. Niektóre składniki tych napojów mogą wywoływać objawy alergii pokarmowych, a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Ryzyko wystąpienia zaburzeń metabolicznych związane jest również z obecnością syropu glukozowo-fruktozowego oraz fruktozy.

Czy warto proponować dzieciom słodzone napoje gazowane?

Dzieci nie powinny spożywać znacznych ilości napojów słodzonych, gdyż- ze względu na wysoką zawartość cukrów prostych- może być to głównym czynnikiem wpływającym na występowanie otyłości, oraz zwiększać ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Cukry proste oraz kwasy występujące w napojach mogą również sprzyjać rozwojowi próchnicy zębów.  Nie spełniają zatem kryteriów dla produktów szczególnie polecanych dla dzieci.

Czy napoje z dodatkiem soków owocowych mogą sprzyjać występowaniu otyłości?

Mając na względzie potrzeby energetyczne dzieci, które w zależności od wieku i masy ciała wynoszą; w przedziale 1-3 lat: 1000-1500 kcal, 4-6 lat: 1500-1900 kcal, a dzieci starsze w zależności od płci: 2100-2800 kcal, wypijanie słodzonych napojów i soków w dużych ilościach może przyczyniać się do rozwoju nadwagi i otyłości, ze względu na dużą zawartość dodanego cukru.

Literatura:

  1. Towaroznawstwo produktów spożywczych – materiały opracowane przez prof. dr hab. Henryka Szymusiaka.
  2. Czerwonogrodzka-Senczyna A. et all., Endokrynologia Pediatryczna, Vol. 13/2014 Nr 2(47).
  3. Wierzejska R., Rocz. Państw. Zakł. Hig. 2012, 63, Nr 2, 141 – 147
  4. www.wodanastart.pl

Czy fruktoza jest szkodliwa?

Co to jest fruktoza? 

Jest to cukier prosty, w stanie wolnym występujący naturalnie m.in. w owocach i miodzie. Razem z glukozą (glukoza + fruktoza w proporcji 1:1) tworzy sacharozę (główny składnik cukru spożywczego).

Co to jest syrop wysokofruktozowy? 

Jest to ciecz otrzymywana z kukurydzy, przetworzonej na skrobię kukurydzianą. W syropach fruktozowych proporcja glukoza : fruktoza zawsze jest na korzyść fruktozy (np. 55%, 90%).

Czy syrop glukozowo-fruktozowy i fruktozowo-glukozowy to ta sama substancja?

Nie, to dwa różne syropy różniące się zawartością (proporcją glukoza : fruktoza). Niestety w Polsce nadal brak jest konsekwencji w nazewnictwie i często obydwie substancje funkconują pod nazwą 'syrop glukozowo-fruktozowy’.

Czy fruktoza jest zdrowa?

Cały wpis jest częścią lekcji cukrze, którą znajdziesz w kursach dotyczących Programowania Żywieniowego. Nabór na szkolenia jest dwa razy w roku, wtedy cena kursu niższa jest nawet o 50% (pierwszy dzień zapisów).

Czy syrop glukozowo-fruktozowy jest lepszy od cukru?

Co to jest cukier? 

Cukier którym słodzicie to sacharoza (główny składnik cukru spożywczego, zwykle trzcinowego lub buraczanego), a konkretniej glukoza + fruktoza, w proporcji 1:1.

Co to jest syrop glukozowo-fruktozowy? 

Jest to ciecz otrzymywana z kukurydzy, przetworzonej na skrobię kukurydzianą. W syropach proporcja glukoza : fruktoza jest inna niż w sacharozie.

Czy są różne rodzaje syropów?

Tak, nazwa zależy od proporcji składników: wyróżniamy syrop glukozowo-fruktozowy zawierający więcej glukozy, analogicznie fruktozowo-glukozowy zawiera więcej fruktozy. W Polsce często występują pod jedną nazwą 'syrop glukozowo-fruktozowy’.

Jak reaguje organizm po spożyciu syropu cukrowego? 

U osób zdrowych, po spożyciu glukozy następuje wyrzut insuliny (regulującej m.in. poziom cukru we krwi), co ogranicza apetyt (’zjem jednego cukierka i po chwili mam dość’). Przy podwyższonym poziomie glukozy, poziom insuliny wzrasta, w konsekwencji następuje większy spadek poziomu glukozy we krwi (tzw. hipoglikemia), co prowadzi do insulinooporności (organizm jest mniej wrażliwy na insulinę) i dodatkowo zwiększa apetyt itd. (’zjem dziesięć cukierków na raz i nadal czuję potrzebę zjedzenia czegoś słodkiego’). Fruktoza natomiast w całości przetwarzana jest na trójglicerydy, z których następnie powstaje tkanka tłuszczowa. Zjedzenie produktu o wysokiej zawartości fruktozy nie zwiększa ilości leptyny (substancja związana z regulacją apetytu) i nie powoduje zahamowania łaknienia, co stanowi jeszcze większe zdrowotne zagrożenie. Podsumowując: po spożyciu dużych ilości fruktozy: brak zahamowania apetytu + przyrost tkanki tłuszczowej.

Jakie konsekwencje zdrowotne może mieć regularne spożywanie syropu glukozowo-fruktozowego i pokrewnych? 

Oddziaływanie syropu na organizm nie jest do końca przebadane (badania długoterminowe), gdyż jest to stosunkowo 'nowy’ wynalazek. Natomiast wiadomo, że regularna konsumpcja produktów słodzonych syropem fruktozowo-glukozowym nie jest korzystna dla organizmu (niebezpieczny jest zwłaszcza syrop fruktozowy). Jego spożycie może prowadzić do: rozwoju otyłości, zwiększenia ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki lipidowej, chorób układu sercowo-naczyniowego, dny moczanowej, kamicy nerkowej oraz niektórych nowotworów.

Jakie produkty mogą zawierać syropy cukrowe?

Składniki te dodawane są obecnie nie tylko do napojów i słodyczy, ale także do wielu produktów powszechnie utożsamianych z prawidłowym sposobem żywienia (np. mleczne napoje fermentowane). Syropy można znaleźć również w niektórych wędlinach, wielu daniach typu fast-food i innych wyrobach, nie kojarzonych ze smakiem słodkim.

Dlaczego producenci stosują syropy słodzące?

Jest to tańsze, łatwiejsze, bardziej wydajne, a niektóre produkty spożywcze z dodatkiem syropów są bardziej atrakcyjne sensorycznie.

Czy po spożyciu dużych ilości syropu słodzącego mogę mieć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego?

Tak, stwierdzono iż modyfikacja diety z eliminacją pokarmów zawierających fruktozę w nadmiarze w stosunku do glukozy, może skutkować redukcją objawów zespołu jelita drażliwego.

Czy mogę spożywać syropy słodzące w ciąży i karmiąc piersią?

Wszystkie produkty wysoko przetworzone nie są zalecane kobietom w ciąży i karmiącym. Jednorazowe czy okazjonalne spożycie produktów zawierających syrop słodzący nie powinno być niebezpieczne dla zdrowia.

Czy dzieci mogą spożywać syropy słodzące?

Produkty wysoko przetworzone nie są zalecane dla dzieci i niemowląt. Spożywanie wysokich dawek cukru może niepotrzebnie obciążać organizm oraz przyczyniać się do rozwoju wielu chorób, zwłaszcza cukrzycy i otyłości. Do tego dochodzą wszystkie negatywne skutki zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi bezpośrednio po spożyciu produktu zawierającego wysoką dawkę syropów słodzących, np. trudności z koncentracją, zmęczenie, senność itp. itd.

Skąd mam wiedzieć, że spożywam za dużo syropów cukrowych?

Konsumpcja jednej szklanki (250-300 g) produktu słodzonego syropem glukozowo-fruktozowym itp. (np. napoje typu cola), często stanowi całodobową dopuszczalną ilość cukrów prostych w diecie.

Co jest zatem zdrowsze: glukoza, fruktoza, sacharoza czy syropy? 

Ponieważ obecnie wiele produktów zawiera cukry proste i złożone- należy ograniczać ich spożycie w każdej postaci. Fruktoza i syropy fruktozowo-glukozowe wydają się być najmniej zdrowym wyborem. Wchłanianie fruktozy jest najefektywniejsze przy równych ilośœciach glukozy i fruktozy w śœwietle jelita (np. w przypadku sacharozy). W sytuacji nadmiaru fruktozy względem glukozy, może dochodzić do niecałkowitej absorpcji fruktozy i jej przechodzenia do dalszych części przewodu pokarmowego, z następowym rozwojem metabolizującej ją flory bakteryjnej (zmiany w składzie i liczebności flory mogą być niekorzystne).